GenBronnen

digitalisering

maas

Geldern (D) rekeningen 1597-1598


transcriptie door: Rien van den Brand

niet gekontroleerd

geplaatst met toestemming van Rien van den Brand anno okt. 2013

 

Bron: rijksarchief Limburg

bestand: rekenkamer Roermond nr. 385


Rekeninge Gaderts van Aefferden, rentmeester van d’ fortificatie der stadt Gelre.

Beginnend: 15 nov. 1597, eindigend 1 sept. 1598


Rekeninge Godertz van Aefferden, Rentmr. der stadt ende voechdye van Gelre van t’emploij van alsulck drye duysent ponden als hij by

ordonn. van myne mogende heeren van financen ende myne heeren van den rekeninen in Gelrelandt ontfangen ende wederomme

uuytgegeven heeft tot fortificatie der voors.stadt Gelre ende is dese rekening gestelt in ponden van XL groot vlams ofte XX schillingen ’t

pondt den schillinck van XII denier. Beginnende dese reeckening den XV November 1597 ende eyndende den 1e september 1598


Voor ’t Hoff


Ontfanck totte fortificatie der Stadt Gelre


Alsoe syne Extie ende myn heeren van sinen hadden geordonneert drije duysent pond aen desen voors. Rendant Godert van Aefferden

betaelt toe werden omme in dese sorgelycke tyden als naer et verliess der steden Rynberck, Moers ende alle andere Co. Mats. Steden

ende sterckten an ghoen sydt Rhyns, die stadt Gelre daermede soe veul mogelyk te fortificiren tegen der vianden overvallen ofte surpriesen

ende die gemutineerde soldaten niet wolden gestaden dat een ingenic aldaer commen soude, heeft myn genadiger heer Stadtholder Graeff

Herman van dem Bergh nu goet gevonden den rendant te ordonneeren om dese fortificatie te doen doen ende betaelen: Ierstlyck geduirende

die mutinatie nae de resolutie ende ordonn. van den commissaris Johan die Villegas ende nae die mutinatie nae die ordonn. van den

gouverneur tot Gelre Capitein Lambert de Croissille blyckende by zyne respective ordonn. hier overgenomen d’eene van Xie Februarij ende

dandere van den IIIIe maij beyde 1598, waer nae die Rendant sich gehoorsamen heeft gereguleert blyckende bij dese hier bygefuechte

attestatien van den voors. Commissaris ende gouverneur van den Ve maij ende IIIIe octobris beide 1598 woe wel den rendant deses lastes

van de fortificatie lyever hadde ontslagen gewest synen O… biddende eenen andere daer toe te committeeren. Ende heeft voer t’erst

ontfangen by ordonn. van mijne heeren van de rekeningen van Johan van Wees, pachter van Co. Mat. Tollen van Bemmel (?) iij penn. naert

placcaerts vermogens syner quitancen aen den voors. Weese mette ordonnencen overgelevert te somme van 900 pond


Noch ontfangen van Johan van Rymsdyeck pachter van Co. Mats tol van Oijen ende Middelaer by ordonnantie van myn heeren van de

rekening ende deses rendants quitancen den voors. Rymsdyck naer ’t placcaert 600 pond


Uitgeven daer entegens

Myn genadiger heer Stadtholr Graeff Herman van den Bergh heeft den Rendant geordonneert dese voors. Fortificatie te doen ende te

betaelen daer naer als die Commissaris Villegas hem ordonneren soude die welcke doen ter tyt van den gemutineerde soldaeten occk

bynnen Gelre mit den rendant gevangen was want dieselve soldaten gheen syns wolden tolaeten dat enich ingeiner (?) aldair bynnen Gelre

soude commen om dese fortificatie t ordonneren, soe heeft die rendant voer t erst des voors. Commissaris ordonneert hier inne gevolcht

vermogen syner hyer bygefouchte te attestaen van Xe maij Anno 1598. Ende nae die mutinatie hefft die rendant vermogen andere syner O

ordonn van IIIIe maij voors. In dese fortificatie gefolcht die dispositie ende ordonn. van den gouvern. Der voors. Stadt Gelre Capt. Lambert

de Croissille oeck blyckende by syne bygefouchte attestatien van den IIIIe octobris Anno 1598.


Ende heeft t erste Mr. Gerrit van Stralen den Timmerman betaelt van dat hy gearbeyt heeft soe om holt te beslaen soe tot een nye staket

langs die Niersse op de hoechsorgh als tot die hoegebrugge en ’t wachthuys op der Borcht mitsgaders het alde staket tussen den rondertorn

 ende kuecken te versetten toesamen XXVII daech 1 schoeff s (rustpauze) daechs ende LVI dach s daechs XIII stuiver


Noch gearbeit om piloten (=lange palen) verdich te maecken ende aen den wal ende rondeel aen der Issumer paerten in te stoeten

(=inslaan) XXXII daech 1 schouff sdaechs XV stuiver


Noch gearbeyt om op de voors. Plaetzen ende aen den wal bij der moelen piloten te stoeten ende den transt oft overganck langs der

mouren nae die syde van den bruil te maecken daer geenen wal en is LXIII daech 1 schoeff sdaechs, woe voors. Als sommerdagen zijnde

128 pond 2 schilling 9 stuiver


Meyster Gerrit voors. Heft zijn heij (heipaal) ende ander groff touw gebroickt om dese piloten in te stoeten XVIII dach, sdaechs XIII stuiver

12 pond 6 schilling


Des voors. Timmermans knechten d’een tyt vier ende die ander tyt drij hebben aen den voors. Fortificatie gearbeyt tot een persoen

gereeckent CXXII dach, sdaechs XII stuiver ende III C XXVIII (328) dagen, sdaechs XIIII stuiver, als sommerdagen zijnde 302 pond 10 stuiver


Thys Wygels ende Rut Troesten holtsnyders hebben gearbeyt om ribben ende plancken te snyden soe tot het bedde vant groff geschut

aen die Issumer paert. als tot schouff karkens ende een brugge sampt piloten woe oeck tot het voors. Nye staket ende transs langs der

mouren, daer geen wal is XIII daeg 1 schoeff sdaechs, XIIII stuiver. Ende CXX (120) daeg III schioeff ider sdaechs XIIII st. is als sommerdagen

sijnde beloopende tsamen: 184 pond 19 stuiver


Thys Wychels voors. Heft noch mit Derrick Sleuss des timmermans knecht holt gesneden VIII dach, sdaechs XIIII stuiver is beloepende

voor Thyssen alleen (Soe Derrick Sleussen loon hierbovens onder des timmermans knechten arbeyt betaelt is) 5 pond en 19 stuiver


Hans ende Henrick Mullers holtsnyders hebben oeck holt gesneden totte fortificatie ende allerhande behoeften als voors. Ider XXIX dagen,

III schoeff sdaechs XII stuiver ende 129 daegh II schoeff sdaechs (als sommerdagen zynde) XIIII stuiver 216 pond 6 stuiver


Hanss Horts ende Henrick van Berck hebben oeck tot die fortificatien holt gesneden XVI daege III schoeff 11 pond.


Claess Janssen, Jacop Muisers ende Joerien Aelberts hebben gearbeyt om die alde wallen aff to breken ende die nieuwe wederom te

maecken soe op ter borcht als die hoeghsorge ende oeck in die seyde eenige russen te steken toe samen II c XV daeg I schoeff sdaechs X

stuiver 107 pond 12 schilling 6 stuiver


Alzoe desen voors. Arbeyt wegen des perijckels metter haest moist opgemaeckt zijn heft men sommige arbeijders moeten hueren om

beistens wylle, die welcke aen de voors. Wallen ende borstweren gearbeyt hebben tot eenen persoen gereeckent XVI dach, sdaechs 9

stuiver ende LXVI (66) daech III schoeff sdaechs X stuiver 40 pond 7 stuivers


Claess Janssen voors. Heeft noch gearbeyt aen de wallen by der Issumer end Gelresche paerten als oeck dat rondeel aen Issumerpaert

sampt den Walnenent (?) rondeel ende den wal tegen die moelen XLIIII daech III schoeff sdaechs X st. 77 pond 7 schill. 6 st.


Sommige arbeyders betaelt die aen de voors. Fortificatie oock geholpen hebben soe mitten schuppen te graven als die corden van der

heyden (=heiblok) te trecken ende etlicke faschyden te houwen. Jacop Muisers XXVIII daegh. Thys Posten IIIIJ daech (4,5 dag), Jacop

Helling IIIIJ dach, Hendrick Keenen IIIIJ dach, Peeter de Conte IIIIJ dach, Ceaer een soldaet XVI dach, Bartolomeus oock een soldaet XXIIII

dach, Peter Smitz 1 dach. Jurien Aelbertz IIJ dach, Kerst Brouns IIIIJ dach ende Willem een dachuirer II daegh maecken tesamen CIIIIJ

dach (104,5), sdaechs IX 47 pond 6 st.


Jacob Muisers ende Goessen Aldekercken betaelt van dat hij aen de voors. Wallen oeck gearbeijt hebben CXXVII daegen, sdaechs IX

57 pond 3 st.


Hendrick Kellers ende syne twee mithulpers hebben oeck gesteken tot den voors.arbeyt XII M (12.000) russ oft soyen, ’t duysent 1 pond

10 st.. Noch hebben sy in dachuyren russ gesteken tot een persoen gerekent CLII (152) dagen, sdaechs 10 st. belopet toe samen 94 pond.


Mathys Fuisten Burger tot Venloe heeft gelevert soe tot het voors. Staket ende schouffkarkens als bedden voert geschut bij Issemer

paert ende op de borcht. Ende die hoechbrugge aldaer sampt den transs langs die mour daer geen wal en is VI c (600) heel lastnegel,

thondert 1 pond XII st., 1 M (1.000) halff lastnegel thondert 16 st., 3 M (3.000) halff lastnegel, thondert 16 st., V m VI c (5600) soldernegel,

thondert 7 st., II M II C (2.200) sponnegel thondert 3,5 st., ende 500 kleyn negel voer 8 st III aert (=ort), compt te saemen mit 1 pond 16

schill. 6 st. van oncosten ende vracht:73 pond 17 schill 3 st.


Thijs Fuisten voors. Heeft gelevert 160 isere spillen daer de rader van den schorff karkens om loepen wegende met die spleet negel

ende Claeffkens 197 pont , iser pont 2 st.. Noch heeft hy gesandt tot die voors. Schorffkarkens 200 isere pletgens, daer die spillen

doorgaen het stuck 6 st. end negen hondert negelkens om dieselve aen te negelen, dat honert ½ st.. Noch 150 bentgens om die badems

vast te maecken und 200 ringh om die asse, dat paer soe bentgens als ringkens voer 1 st. … ende derthien mentgens om erde daer mit

te draegen, t stuck 2 st….. en beloepende toezamen ………. vracht ende oncosten 97 pond 10 schill 9 st.


Jan Daems groff smit heeft oeck gelevert tot de fortificatie 50 lasnagel ad 1 pond ……..halff lastnegel …….halff lastnegel………

schipnegel……….soldernegel………….sponnegel ………..picken …..houweelen, om daermit die herde eerde te houwen, t stuck 18 st.

ende 12 isere spillen om in schorff karskens te gebroicken.